Η οστεοαρθρίτιδα είναι μία από τις πιο συχνές, αλλά και τις πιο υποδιαγνωσμένες παθήσεις στις ηλικιωμένες γάτες. Μελέτες δείχνουν ότι πάνω από το 90% των γατών ηλικίας άνω των 12 ετών παρουσιάζουν ακτινολογικά ευρήματα αρθρίτιδας.
Οι γάτες είναι «μεταπτυχιακοί φοιτητές» στην απόκρυψη του πόνου. Επειδή στη φύση αποτελούν τόσο θηρευτές όσο και θηράματα, το ένστικτό τους τις προστάζει να μην δείχνουν ποτέ αδυναμία. Έτσι, σε αντίθεση με τους σκύλους, μια γάτα με αρθρίτιδα σπάνια θα κουτσαίνει εμφανώς. Αντίθετα, οι αλλαγές θα είναι σταδιακές και θα αφορούν κυρίως τη συμπεριφορά της.
1. Τα κρυφά συμπτώματα: Πώς θα καταλάβετε ότι πονάει;
Καθώς η φθορά των χόνδρων στις αρθρώσεις προχωρά, η γάτα αρχίζει να προσαρμόζει τη ρουτίνα της για να αποφύγει τον πόνο. Παρατηρήστε αν η ηλικιωμένη γάτα σας παρουσιάζει τα εξής:
- Διστακτικότητα ή αλλαγή στα άλματα: Δεν πηδάει πλέον εύκολα στο ψηλό περβάζι του παραθύρου ή στον πάγκο. Μπορεί να «μετράει» την απόσταση για ώρα πριν πηδήξει, να χρησιμοποιεί ενδιάμεσα έπιπλα (σκαλοπάτια) ή να σταματήσει τελείως να ανεβαίνει σε ψηλά σημεία.
- Λέρωμα έξω από την αμμοδόχο: Αν η αμμοδόχος έχει ψηλά τοιχώματα ή αν βρίσκεται σε άλλο όροφο, η είσοδος σε αυτήν ή η χρήση της σκάλας προκαλεί πόνο. Πολλές γάτες καταλήγουν να ουρούν δίπλα από την τουαλέτα τους για αυτόν τον λόγο.
- Αλλαγές στην περιποίηση (Grooming): Λόγω της δυσκαμψίας στη σπονδυλική στήλη και τα ισχία, η γάτα δυσκολεύεται να λυγίσει το σώμα της. Το τρίχωμά της στο πίσω μέρος μπορεί να φαίνεται θαμπό, μπερδεμένο ή με πιτυρίδα. Αντίθετα, μπορεί να γλείφει εμμονικά μια συγκεκριμένη άρθρωση (π.χ. τον καρπό) που πονάει, προκαλώντας αλωπεκία.
- Κοινωνική απομόνωση και εκνευρισμός: Γκρινιάζει, βγάζει ήχους δυσφορίας ή αμύνεται όταν πάτε να την πιάσετε από τη μέση ή τα πίσω πόδια. Μπορεί επίσης να κοιμάται περισσότερες ώρες και να κρύβεται σε σημεία που δεν την ενοχλεί κανείς.
2. Διαχείριση στο σπίτι: Κάντε τη ζωή της πιο εύκολη
Μερικές απλές αλλαγές στο περιβάλλον του σπιτιού μπορούν να προσφέρουν τεράστια ανακούφιση στην καθημερινότητά της:
- Προσβάσιμη αμμοδόχος: Επιλέξτε μια αμμοδόχο με πολύ χαμηλό άνοιγμα εισόδου (ή κόψτε προσεκτικά το πλαστικό τοίχωμα μιας υπάρχουσας), ώστε να μην χρειάζεται να κάνει υπερπήδηση.
- Σκαλοπάτια και ράμπες: Τοποθετήστε ειδικά σκαλοπάτια με μοκέτα ή ράμπες δίπλα στο κρεβάτι σας ή στον αγαπημένο της καναπέ, ώστε να ανεβαίνει χωρίς να καταπονεί τις κλείδωσες της.
- Ζεστασιά: Η υγρασία και το κρύο επιδεινώνουν την αρθρίτιδα. Τοποθετήστε το κρεβατάκι της σε ένα ζεστό, προστατευμένο από ρεύματα σημείο. Τα ορθοπεδικά κρεβάτια με memory foam προσφέρουν εξαιρετική υποστήριξη.
- Υπερυψωμένα μπολ: Τοποθετώντας τα μπολ φαγητού και νερού λίγα εκατοστά πιο ψηλά από το έδαφος, η γάτα δεν χρειάζεται να σκύβει, μειώνοντας την πίεση στον αυχένα και τους αγκώνες.
3. Κτηνιατρική αντιμετώπιση και θεραπείες
Η αρθρίτιδα είναι μια προοδευτική νόσος που δεν θεραπεύεται, αλλά διαχειρίζεται με απόλυτη επιτυχία ώστε το ζώο να έχει εξαιρετική ποιότητα ζωής. Ο κτηνίατρος μπορεί να προτείνει:
- Διαχείριση βάρους: Η παχυσαρκία είναι ο νούμερο ένα εχθρός των αρθρώσεων. Ακόμα και μερικά γραμμάρια λιγότερα μπορούν να μειώσουν δραματικά την καταπόνηση και τον πόνο.
- Συμπληρώματα διατροφής (Χονδροπροστατευτικά): Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (ιχθυέλαια), γλυκοζαμίνη, χονδροϊτίνη και πράσινο χειλικό μύδι βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής και την ενίσχυση του αρθρικού υγρού.
- Σύγχρονες φαρμακευτικές θεραπείες: Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν εξειδικευμένες, εξαιρετικά ασφαλείς θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα (ενέσεις που γίνονται μία φορά τον μήνα στο κτηνιατρείο) οι οποίες στοχεύουν αποκλειστικά τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας, χωρίς να επιβαρύνουν τα νεφρά ή το συκώτι της γάτας.
- Φυσικοθεραπεία και Laser: Η laser θεραπεία (Photobiomodulation) και οι ήπιες ασκήσεις κινησιοθεραπείας κάνουν θαύματα στη μείωση του πόνου και τη διατήρηση της μυϊκής μάζας.
Θυμηθείτε: Η «τεμπελιά» ή η μειωμένη δραστηριότητα μιας ηλικιωμένης γάτας δεν είναι απλώς φυσικό επακόλουθο των γηρατειών. Πολύ συχνά είναι το αποτέλεσμα χρόνιου πόνου που μπορεί να αντιμετωπιστεί. Παρατηρήστε τις λεπτομέρειες και συμβουλευτείτε τον κτηνίατρό σας.