Τα μάτια της γάτας είναι από τα πιο εντυπωσιακά, αλλά και από τα πιο ευαίσθητα χαρακτηριστικά της. Λόγω της ανατομίας και του τρόπου ζωής τους, οι γάτες είναι επιρρεπείς σε διάφορες οφθαλμολογικές παθήσεις.
Ένα κόκκινο μάτι, μια ξαφνική έκκριση υγρού ή το συνεχές κλείσιμο των βλεφάρων δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται. Τα οφθαλμολογικά προβλήματα μπορούν να εξελιχθούν πολύ γρήγορα και, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, ενδέχεται να απειλήσουν ακόμα και την όραση του ζώου.
1. Επιπεφυκίτιδα: Η πιο συχνή πάθηση
Η επιπεφυκίτιδα είναι η φλεγμονή του επιπεφυκότα, της λεπτής μεμβράνης που καλύπτει το εσωτερικό των βλεφάρων και το λευκό μέρος του ματιού.
- Αίτια: Στις γάτες, η επιπεφυκίτιδα είναι συνήθως μολυσματικής αιτιολογίας. Ο κύριος ένοχος είναι ο Ερπητοϊός της Γάτας (FHV-1), καθώς και βακτήρια όπως τα Χλαμύδια (Chlamydia felis) και το Μυκόπλασμα. Μπορεί επίσης να οφείλεται σε αλλεργίες ή ξένα σώματα (π.χ. σκόνη, χόρτα).
- Συμπτώματα: Κόκκινα και πρησμένα μάτια, δακρύρροια ή παχύρρευστες εκκρίσεις (κιτρινοπράσινες), τσιμπλάρισμα και συχνό ανοιγοκλείσιμο των ματιών (βλεφαρόσπασμος).
2. Έλκος του κερατοειδούς
Το έλκος είναι μια πληγή ή γρατζουνιά στην εξωτερική, διαφανή επιφάνεια του ματιού (τον κερατοειδή χιτώνα).
- Αίτια: Συχνά προκαλείται από τραυματισμούς κατά τη διάρκεια παιχνιδιού ή καβγά με άλλη γάτα, από ξένο σώμα που έχει παγιδευτεί στο μάτι, ή ως επιπλοκή της χρόνιας λοίμωξης από τον Ερπητοϊό (FHV-1).
- Συμπτώματα: Έντονος πόνος (η γάτα κρατά το μάτι της ερμητικά κλειστό), ευαισθησία στο φως (φωτοφοβία), θολότητα στην επιφάνεια του ματιού και συνεχές ξύσιμο με την πατούσα.
Προσοχή: Η διάγνωση του έλκους γίνεται αποκλειστικά από κτηνίατρο με μια ειδική σταγόνα φλουορεσκεΐνης (μια φωσφορίζουσα χρωστική). Ποτέ μην βάζετε κολλύρια που περιέχουν κορτιζόνη σε μάτι γάτας χωρίς κτηνιατρική συμβουλή, καθώς αν υπάρχει έλκος, η κορτιζόνη μπορεί να καταστρέψει τον κερατοειδή και να οδηγήσει σε διάτρηση του ματιού.
3. Καταρράκτης και γλαύκωμα
Αν και είναι πιο συχνά στους σκύλους, αυτά τα προβλήματα εμφανίζονται και στις γάτες, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες σε ηλικία.
- Καταρράκτης: Πρόκειται για τη σταδιακή θόλωση του φακού του ματιού, η οποία εμποδίζει το φως να φτάσει στον αμφιβληστροειδή, οδηγώντας σε μείωση της όρασης. Στις γάτες, ο καταρράκτης είναι συνήθως δευτερογενές αποτέλεσμα μιας σοβαρής εσωτερικής φλεγμονής του ματιού (ραγοειδίτιδα) ή σακχαρώδους διαβήτη.
- Γλαύκωμα: Είναι η επικίνδυνη αύξηση της πίεσης στο εσωτερικό του ματιού λόγω κακής αποχέτευσης του ενδοφθάλμιου υγρού. Προκαλεί έντονο πόνο, διόγκωση του οφθαλμικού βολβού, θολότητα και, αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα ως επείγον περιστατικό, μόνιμη τύφλωση.
4. Πρόπτωση του τρίτου βλεφάρου
Οι γάτες διαθέτουν μια «τρίτη μεμβράνη» στην εσωτερική γωνία του ματιού (τον νυκτικό υμένα), η οποία χρησιμεύει για την προστασία και τη λίπανση του οφθαλμού.
Αν δείτε αυτή τη λευκή ή ροζ μεμβράνη να καλύπτει μέρος του ματιού της γάτας σας, αυτό σημαίνει ότι ο υμένας έχει προπέσει. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε τοπικό πόνο στο μάτι, αλλά πολύ συχνά αποτελεί ένδειξη ότι η γάτα είναι γενικά αδιαθέτη, εξασθενημένη, έχει πυρετό ή αντιμετωπίζει γαστρεντερολογικά προβλήματα (π.χ. παράσιτα στο έντερο).
Πρώτες βοήθειες και καθημερινή φροντίδα
- Καθαρισμός: Αν το μάτι της γάτας έχει τσίμπλες ή εκκρίσεις, καθαρίστε το απαλά χρησιμοποιώντας μια αποστειρωμένη γάζα (όχι βαμβάκι που αφήνει ίνες) βρεγμένη με φυσιολογικό ορό. Χρησιμοποιήστε διαφορετική γάζα για κάθε μάτι για να μην μεταφέρετε τυχόν μόλυνση.
- Αποτρέψτε το ξύσιμο: Αν η γάτα ξύνει επίμονα το μάτι της, τοποθετήστε της άμεσα ένα ελισαβετιανό κολάρο (χωνί) μέχρι να την εξετάσει ο κτηνίατρος, καθώς μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό στον κερατοειδή με τα νύχια της.
- Μην καθυστερείτε: Αν παρατηρήσετε αλλαγή στο χρώμα του ματιού (θολότητα, κοκκίνισμα), αλλαγή στο μέγεθος της κόρης (ανισοκορία) ή αν η γάτα κρατά το μάτι της κλειστό, επικοινωνήστε αμέσως με τον κτηνίατρό σας.