Η Λεϊσμανίαση, γνωστή ευρύτερα ως Καλα-αζάρ, αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους «εχθρούς» του σκύλου στην Ελλάδα και τις μεσογειακές χώρες. Δεν πρόκειται για μια απλή ασθένεια, αλλά για ένα παρασιτικό νόσημα που, αν δεν προληφθεί ή δεν διαγνωστεί έγκαιρα, μπορεί να αποβεί μοιραίο για τον πιστό μας σύντροφο.
Ακολουθεί ένας πλήρης οδηγός για τη σωστή ενημέρωση κάθε ιδιοκτήτη.
Πώς μεταδίδεται;
Η μετάδοση δεν γίνεται απευθείας από σκύλο σε σκύλο ή από σκύλο σε άνθρωπο. Ο «ενδιάμεσος» είναι η σκνίπα (φλεβοτόμος). Όταν μια μολυσμένη σκνίπα τσιμπήσει τον σκύλο, μεταφέρει το παράσιτο Leishmania infantum στο αίμα του. Οι σκνίπες είναι πιο δραστήριες από το σούρουπο έως την αυγή, ιδιαίτερα τους θερμούς μήνες (Μάρτιο έως Νοέμβριο).
Τα «ύπουλα» Συμπτώματα
Η Λεϊσμανίαση χαρακτηρίζεται από μεγάλη περίοδο επώασης (από μήνες έως χρόνια). Τα συμπτώματα χωρίζονται σε δερματικά και σπλαχνικά:
- Δερματικές αλλοιώσεις: Ξηροδερμία και έντονη πιτυρίδα, πληγές που δεν κλείνουν (κυρίως σε μύτη και αυτιά), απώλεια τριχώματος γύρω από τα μάτια (το λεγόμενο «δίκην γυαλιών» σχήμα).
- Υπερτροφία νυχιών: Τα νύχια μεγαλώνουν πολύ γρήγορα και παίρνουν ασυνήθιστο σχήμα (ονυχογρύπωση).
- Γενική κατάπτωση: Απώλεια βάρους (ενώ ο σκύλος μπορεί να τρώει κανονικά), λήθαργος και εύκολη κόπωση.
- Σπλαχνικές βλάβες: Διόγκωση λεμφαδένων, σπλήνας και, στο τελικό στάδιο, σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια, η οποία είναι και η κύρια αιτία θανάτου.
Πρόληψη: Η καλύτερη θεραπεία
Επειδή η πλήρης ίαση είναι δύσκολη, η πρόληψη είναι το παν. Η στρατηγική πρέπει να είναι διπλή:
- Απώθηση της σκνίπας: * Χρήση ειδικών περιλαιμίων (κολλάρα) και αμπούλων που έχουν απωθητική δράση κατά του φλεβοτόμου.
- Αποφύγετε να αφήνετε τον σκύλο να κοιμάται έξω το βράδυ.
- Τοποθέτηση σιτών με πολύ ψιλό πλέγμα.
- Εμβολιασμός: Υπάρχουν εμβόλια που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα του σκύλου κατά του παρασίτου. Συμβουλευτείτε τον κτηνίατρό σας για το κατάλληλο πρωτόκολλο.
- Προληπτικές εξετάσεις: Ένας έλεγχος αίματος δύο φορές το χρόνο (ιδανικά κάθε φθινόπωρο και άνοιξη) μπορεί να εντοπίσει τη νόσο σε αρχικό στάδιο.
Θεραπεία και Διαχείριση
Αν ο σκύλος διαγνωστεί θετικός, δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει ευθανασία. Σήμερα υπάρχουν φαρμακευτικά σχήματα που επιτρέπουν στον σκύλο να ζήσει μια φυσιολογική και ποιοτική ζωή για πολλά χρόνια.
- Φαρμακευτική αγωγή: Περιλαμβάνει συνήθως συνδυασμό χαπιών (αλλοπουρινόλη) και ενέσιμων σκευασμάτων ή σιροπιού, ανάλογα με το στάδιο της νόσου.
- Παρακολούθηση: Ο σκύλος θα χρειάζεται τακτικές εξετάσεις (αίματος και ούρων) για τον έλεγχο της λειτουργίας των νεφρών και του ήπατος.
[!IMPORTANT] Είναι κολλώδες για τον άνθρωπο; Η Λεϊσμανίαση είναι ζωονόσος, όμως η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται μόνο μέσω τσιμπήματος σκνίπας και όχι από την επαφή με τον σκύλο. Στην Ελλάδα, οι περιπτώσεις σε ανθρώπους είναι σπάνιες και αφορούν κυρίως άτομα με πολύ εξασθενημένο ανοσοποιητικό.