Ίσως σου φαίνεται περίεργο, αλλά πολλά ψάρια κοιμούνται – απλώς δεν το κάνουν όπως τα θηλαστικά. Μερικά, μάλιστα, το κάνουν όρθια ή ακίνητα στη μέση του νερού, χωρίς να το καταλαβαίνει κανείς. Αν έχεις ή είχες ενυδρείο, είναι πολύ πιθανό να έχεις δει τα ψαράκια σου “κοκαλωμένα” σε μια γωνία και να νόμιζες ότι κάτι δεν πάει καλά… ενώ στην πραγματικότητα απλώς κοιμούνταν.
Ας δούμε ποια ψάρια κοιμούνται όρθια, πώς το κάνουν και γιατί δεν το αντιλαμβανόμαστε εύκολα.
τι σημαίνει «ύπνος» για τα ψάρια
Ο ύπνος στα ψάρια είναι διαφορετικός από αυτόν των ανθρώπων. Τα ψάρια δεν έχουν βλέφαρα για να κλείσουν τα μάτια τους, ούτε ξαπλώνουν. Όμως περνούν περιόδους χαμηλής δραστηριότητας και μειωμένης αντίληψης – κάτι που θεωρείται μορφή ύπνου.
Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης:
- μειώνεται η κίνησή τους,
- η ανταπόκριση σε εξωτερικά ερεθίσματα είναι αργή,
- και το σώμα τους χαλαρώνει.
ψάρια που κοιμούνται «όρθια» ή ακίνητα στο νερό
Υπάρχουν ψάρια που δεν ξαπλώνουν στον πυθμένα για να κοιμηθούν, αλλά παραμένουν όρθια, κεκλιμένα ή αιωρούμενα μέσα στο νερό, κάτι που τα κάνει δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς αν κοιμούνται ή απλώς στέκονται ακίνητα.
1. Παπαγαλόψαρα (parrotfish)
Τα παπαγαλόψαρα είναι γνωστά όχι μόνο γιατί κοιμούνται «όρθια» μέσα σε βράχους, αλλά και γιατί εκκρίνουν μια ζελατινώδη ουσία γύρω από το σώμα τους τη νύχτα, σαν “κοιμισάκι”, για να προστατευτούν από θηρευτές.
2. Μονομάχοι (betta fish)
Τα αρσενικά betta συχνά φαίνονται ακίνητα σε μια κάθετη ή πλάγια θέση, κολλημένα σε κάποιο φύλλο ή κοντά στην επιφάνεια. Πολλές φορές μοιάζουν άρρωστα, αλλά στην πραγματικότητα απλώς ξεκουράζονται.
3. Γλύφτες (plecos)
Αυτά τα ψάρια συνηθίζουν να κολλούν σε κάθετες επιφάνειες – όπως το τζάμι ή κάποιο ξύλο – ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου. Μπορεί να φαίνονται σαν να τρώνε ή καθαρίζουν, αλλά είναι ακίνητοι και ξεκουράζονται.
4. Αγγελόψαρα (angelfish)
Τα αγγελόψαρα, που είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στα ενυδρεία, συχνά παραμένουν ακίνητα σε όρθια θέση τη νύχτα, χωρίς να φαίνεται καθαρά ότι κοιμούνται. Δεν κουνιούνται σχεδόν καθόλου, διατηρώντας τη στάση του σώματος τους.
5. Λαβράκια και τσιπούρες (στη φύση)
Στη θάλασσα, ορισμένα ψάρια όπως τα λαβράκια και οι τσιπούρες ξεκουράζονται όρθια ή σταθερά μέσα σε ρεύματα, με ελάχιστη κίνηση. Οι δύτες τα εντοπίζουν ακίνητα, σε τέτοιο βαθμό που μοιάζουν “παγωμένα”.
γιατί δεν το καταλαβαίνουμε ότι κοιμούνται
Ο λόγος που δεν αντιλαμβανόμαστε ότι τα ψάρια κοιμούνται, είναι γιατί:
- Δεν κλείνουν τα μάτια.
- Συχνά παραμένουν εντελώς ακίνητα ή αιωρούνται φυσιολογικά.
- Ο ύπνος τους δεν έχει καθορισμένο ωράριο (π.χ. κάποια κοιμούνται μέρα, άλλα νύχτα).
- Η στάση τους μοιάζει με απλή ξεκούραση ή αναμονή.
Σε αντίθεση με τα θηλαστικά, δεν υπάρχουν εύκολες εξωτερικές ενδείξεις για να καταλάβεις πότε ένα ψάρι κοιμάται.
Κλείνοντας
Τα ψάρια έχουν τον δικό τους ιδιαίτερο τρόπο να ξεκουράζονται, και πολλές φορές κοιμούνται όρθια ή ακίνητα, χωρίς καν να το παρατηρήσουμε. Είτε έχεις ενυδρείο είτε απλώς σου αρέσει ο θαλάσσιος κόσμος, αξίζει να ξέρεις ότι αυτά τα αθόρυβα πλάσματα κοιμούνται – απλώς πολύ πιο διακριτικά από ό,τι φανταζόσουν.